Trafikte sürücülerin karşılaştığı en karmaşık ve ehliyet sınavlarında adayların en çok zorlandığı konuların başında "Kavşaklarda Geçiş Hakkı" gelir. Kontrolsüz kavşaklarda, geçiş üstünlüğüne sahip olan araçların bulunduğu durumlarda ve dönel kavşaklarda kimin önce geçmesi gerektiği kesin kurallarla belirlenmiştir. Gelin sınavlarda çok çıkan örnek durumlarla bu kuralları inceleyelim.

1. Geçiş Hakkı ve Geçiş Üstünlüğü Farkı Nedir?

Genelde birbirine karıştırılan bu iki terimi netleştirelim:

• Geçiş Üstünlüğü: Görev hâlindeki ambulans, itfaiye ve polis aracı gibi belirli araçların, can ve mal güvenliğini tehlikeye sokmamak şartıyla trafik kısıtlama veya yasaklarına uymak zorunda olmamalarıdır.
• Geçiş Hakkı: Yayaların veya sivil araç sürücülerinin, kullanıma açık olan yolu diğer kişi veya araçlara göre önce kullanabilme hakkıdır.

Reklam

2. Kontrolsüz Kavşaklarda "Sağdan Gelen Araç" Kuralı

Trafik polisi, ışık veya herhangi bir levhanın bulunmadığı kavşaklara kontrolsüz kavşak denir. Sınavların büyük bölümü bu kavşak tiplerinden gelir.

Kurallar silsilesi şöyledir:

1. Motorsuz araçlar (at arabası, bisiklet vb.) motorlu araçlara yol verir.
2. Traktör ve iş makineleri diğer normal motorlu araçlara yol verir.
3. Dönüş yapan araçlar, düz giden araçlara yol verir.
4. Eğer araç türleri denkse (Örn: İki otomobil karşılaştıysa) her zaman SAĞDAN gelenin geçiş hakkı vardır.

Örnek Soru Analizi

Bir kontrolsüz kavşakta aynı anda gelen Otobüs, Traktör ve At Arabasını düşünelim.

• Önce en zayıf olan At Arabası bekler.
• Sonra İş makinesi/Traktör sınıfındaki Traktör bekler.
• Geçiş hakkı ilk olarak Otobüsündür.

Reklam

3. Dönel Kavşaklarda (Göbeklerde) Kim Haklı?

Ülkemizde en çok hata yapılan kavşaklardan biridir. Kural aslında çok basittir: Dönel kavşak (göbek) içindeki araç her zaman önceliklidir!

Dönel kavşağa yaklaşan dışarıdaki tüm araçlar, kavşak içine girmiş olan ve dönüşünü sürdüren araçlara (bu bir motosiklet veya bisiklet bile olsa) yol vermelidir.

4. Ana Yol - Tali Yol (Birleşim) Kuralları

Eğer bir kavşakta ana yol veya tali yol levhası varsa kurallar çok belirgindir:

• Tali yoldan çıkan araçlar, ana yoldan geçen tüm araçlara yol vermelidir. (Tali yol çıkışlarında genellikle Ters Üçgen / YOL VER tabelası bulunur.)
• Bir mülkten (benzinlik, site otoparkı vb.) çıkan sürücü, karayolundan gelen araca yol vermelidir.

Reklam

5. İki Yönlü Dar Yollarda ve Eğimlerde Karşılaşmalar

Kavşakların dışında, sınavların en sevdiği bir diğer konu da dar yollarda karşılaşmalardır. Eğer yol sadece bir aracın geçebileceği kadar darsa ve iki araç karşılıklı gelmişse, kim kime yol vermelidir?

Yokuş - Eğim Durumu Varsa:

Düz Ama Dar Yollardaki Karşılaşmalar:

Yol eğimli değil ama yine de iki aracın yan yana geçemeyeceği kadar darsa, büyük araçlar küçüklere (hızlı, manevra kabiliyeti yüksek olanlara) yol verir.

• Motorlu araçlar, motorsuz araçlardan önce geçer.
• Otomobiller > Minibüs > Kamyonet > Otobüs > Kamyon > Traktör > İş makinesi sıralamasına göre önce geçmelidir. Yani bir kamyonet, otomobile yol vermeli ve onu beklemelidir.